Direct naar inhoud
26 November 2021

Magazine Zorg voor de Jeugd: Tot hier en nu verder

Er is in het programma Zorg voor de Jeugd de afgelopen 3,5 jaar een basis gelegd voor het vervolg. Dit online magazine bij de slotrapportage heet daarom dan ook “Tot hier en nu verder.”

Het Actieprogramma Zorg voor de Jeugd is 16 april 2018 gelanceerd als antwoord op de tussenevaluatie van de Jeugdwet (januari 2018). Het gezamenlijke doel is de jeugdhulp, jeugdbescherming en jeugdreclassering steeds beter te maken.

Cliënten, professionals, aanbieders, gemeenten en het rijk werkten daarom de afgelopen 3,5 jaar gezamenlijk in het Programma Zorg voor de Jeugd aan het bereiken van ons gezamenlijke doel.

Het is nu najaar 2021 en de zevende en laatste rapportage van het programma Zorg voor de Jeugd is naar de Tweede Kamer gestuurd. Hierin staan alle resultaten van het programma Zorg voor de Jeugd en hoe we samen belangrijke stappen hebben gezet richting de gewenste transformatie.

Er is een goede basis gelegd om belangrijke stappen te zetten in het verbeteren van de uitvoeringspraktijk. Hoe deze stappen zijn gezet en wat daarvoor nodig was, lees je in dit online magazine.

Inhoud:

Voorwoord: Stuurgroep Zorg voor de Jeugd

Arne Popma, Vera Naber, Illya Soffer, Simone Melis, Frank Bluiminck, Ali Rabarison, Eric Bezem, Marieke Kleiboer en Ellen Oltmann maken deel uit van de stuurgroep Zorg voor de Jeugd. Ze vertegenwoordigen professionals, cliëntorganisaties, branches, gemeenten en rijk. Samen blikken ze terug op de afgelopen jaren nu het programma afloopt.

Leven van kinderen en ouders uitgangspunt

‘Niet jeugdzorg, maar dagelijkse leven van kinderen en ouders moet weer het uitgangspunt zijn’

Hoe zorgen we voor inspraak vanuit cliënten en wat vraagt dat van de organisatie? En horen we professionals genoeg? Hoe krijgen we hen aan tafel? Vanuit beide perspectieven valt veel te leren, onderstrepen Nely Sieffers, Vera Naber en Arne Popma. Al is het nog niet voldoende, er gebeurt gelukkig al veel om dit beter te gaan organiseren.

Soundbites uit een coronapandemie

De pandemie heeft ons verschillende dingen geleerd. Onder meer dat de coronacrisis niet discrimineert: iedereen, ongeacht leeftijd, ondervindt de gevolgen ervan. Zo ook onze kinderen. Ook voor hen was het een vreemde tijd. Een tijd waarin fysiek bij elkaar komen lange tijd niet kon. Er was behoefte bij gezinnen om in verbinding te blijven. Voor dit verhaal verzamelden we een aantal mooie initiatieven.

Coronacrisis zorgt voor creativiteit

Jeugdhulp bereikt meer mensen online. Behalve veel ellende bracht de coronapandemie ook veel creativiteit. Zo blijken online sessies bijzonder goed te werken als verbindend element in de jeugdhulp. Initiatiefnemers Martijn van Dam en Amber van Berkel vertellen waarom. ‘Eigenlijk raar dat we dit niet eerder hebben bedacht.’

De kracht van het gesprek met jongeren

We horen het vaak: praat mét jongeren, in plaats van over hen. Maar hoe doe je dat? Hoe betrek je je doelgroep op een succesvolle manier? En wat levert het op? In maart hield Zorg voor de Jeugd een sessie om met jongeren te praten over de impact van de coronamaatregelen op hun welzijn.

De input van de jongeren leidde tot een goede motivering van de keuzes voor het Steunpakket Welzijn Jeugd. Wat valt er te leren van die ervaring? Welke methodes kun je inzetten om in gesprek te gaan met je doelgroep ?

‘Iedereen kan wetenschap gebruiken’

Peter Dijkshoorn, landelijk ambassadeur lerend jeugdstelsel, heeft een duidelijke visie: verbind wetenschap expliciet aan jeugdhulp. Op dit moment zetten we wetenschap nog te weinig in om de praktijk te verbeteren. Hoe komt dat? En hoe moeten we dat aanpakken? Dijkshoorn heeft er genoeg ideeën over. ‘Ik durf te wedden dat je dan goedkopere zorg krijgt.’

Wijkgericht werken – een paradigmashift in de jeugdzorg

‘Eigenlijk klopt de naam Wijkgericht werken niet. Het gaat om het Versterken van het Gewone leven. Maar daarvoor heb je wel hulpbronnen in de wijk nodig.’ Aan het woord is Mario Nossin, ambassadeur Wijkgericht werken.

Experts aan zet voor passende oplossing voor kinderen en gezinnen met complexe zorgvragen

‘Expertteams zijn gewend om oplossingsgericht naar een complexe zorgvraag te kijken. Wij helpen daarnaast óók te reflecteren op wat goed ging en minder goed en verbinden expertteams uit het land met elkaar. Door van elkaar te leren en te kijken naar wat werkt en wat niet werkt. Daarvan wordt de jeugdzorg alleen maar beter.’ Dat zegt Gieke Buur. Zij is ambassadeur Oppakken en leren van complexe casuïstiek voor het Ondersteuningsteam Zorg voor de Jeugd (OZJ) dat expertteams bij deze doorontwikkeling ondersteunt.

Proeftuinen onderwijszorgarrangementen: Op zoek naar ruimte binnen huidige kaders

De ministeries van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap en Volksgezondheid, Welzijn en Sport willen meer ruimte bieden aan onderwijszorgarrangementen (OZA) voor kinderen met een complexe ondersteuningsbehoefte. Een projectteam onderzoekt ruimte in de wet om eventuele knelpunten bij de organisatie van een OZA op te lossen. Adviesbureau BMC begeleidt een jaar lang 15 zogenoemde proeftuinen, geeft advies en zoekt mee naar oplossingen als ze vastlopen. Eén van hen is Megakids in Haarlem.

“Op z’n Inekes”: alle perspectieven overzien en situationeel ondersteunen

Eigenlijk is iedereen in het jeugdhulpdomein ermee bezig: voorkomen van uithuisplaatsing. Dat betoogt Ineke Glissenaar, ontwikkelaar bij het Ondersteuningsteam Zorg voor de Jeugd (OZJ). Want uiteindelijk is voorkomen dat een kind uit huis wordt geplaatst het allerhoogste doel en draagt iedereen met specifieke veranderingen daaraan bij.

‘Samen leren en groeien op één plek’. Het belang van investeren in vakmanschap en het uitwisselen van kennis

Als professional wil je de best mogelijke zorg verlenen. Daarbij loop je geregeld tegen vragen aan in een praktijk die heel complex is. Want hoe bied je de beste hulp en ondersteuning voor dit specifieke kind en gezin? Welke handelingsmogelijkheden heb je in deze situatie? Samen leren met andere professionals kan jou daarbij helpen.

Het Platform Vakmanschap Jeugdprofessionals en de Wegwijzer maken dit mogelijk. Zo kun jij groeien als professional. En krijgen kinderen, jongeren en gezinnen de goede begeleiding, hulp en zorg die zij verdienen.

Elkaar blijvend inspireren via Programma Transformatie Jeugd

Dat jeugdhulp een immer bewegend en lerend geheel is, blijkt duidelijk uit de afgelopen drie jaar in Amsterdam-Amstelland. In het kader van het Programma Transformatie Jeugd, dat eind 2021 af zal lopen, is de regio de balans gaan opmaken. Wat is er geleerd en wat kan (nog) beter? En hoe moet het verder in 2022?