Direct naar inhoud

Blijven reflecteren op de praktijk

‘Als je niet oppast, ren je maar door als jeugdbeschermer’

Hoe heb ik gehandeld? Wat was het effect daarvan? Welke overtuigingen speelden een rol en wat kunnen mijn organisatie en ikzelf daarvan leren? Door regelmatig te reflecteren op je werk, investeer je in je professionaliteit als jeugdbeschermer. Of je nu net begint in je vak of al twintig jaar bezig bent. Om deze professionalisering een stap verder te helpen, bundelen het Instituut voor Sociale Opleidingen van Hogeschool Rotterdam en Jeugdbescherming Rotterdam Rijnmond (JBRR) hun krachten.

De intensieve samenwerking ontstond bij het herzien van de opleiding Social Work in 2016. Hogeschool Rotterdam en JBRR bedachten samen een nieuwe structuur rond de praktijkstages voor derdejaars studenten. Docent Corstin Dieterich licht dit toe:

“Jeugdbeschermers krijgen te maken met complexe gezinssituaties en moeten soms ingrijpende beslissingen nemen. Onder tijdsdruk, met een zware caseload. Als je niet oppast ren je maar door. Om onze studenten goed voor te bereiden op deze praktijk, besteden we veel aandacht aan reflectie – ook tijdens het praktijkleren. Zo creëerden we met JBRR een leerwerkgemeenschap waarin onze studenten – de professionals in opleiding - elke week casuïstiek inbrengen en reflecteren op hun handelen. Met elkaar, met de docenten, met de praktijkbegeleiders. Als hogeschool hebben we veel expertise op dit gebied. Het is interessant om dat verder te verbinden met de vraag en de ervaringen uit de praktijk. Dat doen we door naast studenten nu óók professionals te betrekken. Insteek: hoe kunnen we professionals nog meer laten reflecteren op een effectieve manier die haalbaar is binnen hun beschikbare tijd.”

Onderzoek combineren met de praktijk
Huub Friele, directeur van JBRR, is enthousiast over de nieuwe wending die de samenwerking met de hogeschool neemt:

“Met de leerwerkgemeenschap sluiten we aan bij de leerbehoefte én leeropdracht van de studenten. Daarnaast lonkt er voor hen een mooi perspectief. Als zij hun stage en aansluitend hun afstudeeronderzoek bij JBRR goed afronden, krijgen ze een betrekking aangeboden. Een stevige incentive. Dit is voor ons ook interessant gezien de krapte op de arbeidsmarkt. Daarnaast kijken we hoe we professionele reflectie in onze eigen organisatie verder kunnen vormgeven. Onze jeugdbeschermers reflecteren veel op het niveau van hun eigen casus. Als zij in hun vakgebied zich laten voeden door kennis en ervaring van anderen, zijn ze professioneel in beweging. Zij tillen dan hun vak naar een hoger niveau. Goed voor henzelf, goed voor onze organisatie. Door als uitvoeringsorganisatie hierin op te trekken met Hogeschool Rotterdam kunnen we dit proces zo goed mogelijk verbeteren.”

Groeien in je werk

Dewi Renesse van Duivenbode is derdejaars student Social Work en doet haar praktijkjaar bij JBRR. Jeugdbeschermer Anouk de Graas begeleidt haar. Anouk:

“Mijn doel is om Dewi bewust te maken van wat het werk als jeugdbeschermer inhoudt. Ik stimuleer haar om de regie te nemen over haar eigen leerproces. Hiervoor zet ik veel in op persoonlijke reflectie. Naarmate ze groeit in haar ontwikkeling, krijgt ze meer taken en verantwoordelijkheden. Het is prettig dat we korte lijnen hebben met de docenten van de hogeschool. We werken vanuit dezelfde visie, zien elkaar elke week. Alles is duidelijk: van wat we mogen verwachten van een student tot de beoordelingscriteria.”

Dewi vertelt:

“Ik ben blij met de intensieve begeleiding. Er zijn nog zoveel dingen die je niet weet als je uit de schoolbanken komt. En het werk is soms zwaar door de problematiek die je bij gezinnen tegenkomt. Gelukkig kan ik altijd terecht bij zowel mijn mentor van school als bij Anouk. Of het nu gaat om vragen over analyses maken, de afbakening van mijn taken, wat ik ervan wil leren of hoe ik me voel. Anouk en ik reflecteren wekelijks. Ook vanuit school leer ik om gebeurtenissen tijdens mijn stage bespreekbaar te maken via supervisie door middel van reflecteren. Dit helpt mij echt. Het werk past bij me, ik zie mezelf hier later wel werken."

Ter Lering en Inspiratie

  1. Over de eigen sector heen

    In het derde jaar kunnen studenten van de opleiding Social Work met profiel Jeugd hun praktijkjaar doen bij JBRR. Studenten, docenten en professionals van JBBR werken dan samen in een leerwerkgemeenschap: een lerend netwerk waarbinnen circa 16 stagiaires reflecteren, vragen stellen en casuïstiek inbrengen. Ook wisselen hogeschool en JBBR kennis uit buiten de wekelijkse bijeenkomsten met derdejaars. In het vierde jaar kunnen studenten als ‘ondersteuner’ aan het werk en hun afstudeeronderzoek doen bij JBRR waarbij ze worden uitgedaagd een onderwerp op te pakken dat speelt in de organisatie. Daarnaast overleggen JBRR en de hogeschool over hoe ze reflectie door professionals verder kunnen vormgeven.

  2. Leidende principes

    • Iedereen voelt de noodzaak tot reflectie voor jeugdbeschermers • Docenten, praktijkbegeleiders en beleidsmedewerkers kennen elkaar goed en zien elkaar wekelijks • Iedereen werkt vanuit dezelfde visie en spreekt dezelfde taal • Expertise uit onderzoek/opleiding wordt gebundeld met de ervaring en kennis uit de praktijk • Jonge mensen krijgen via hun praktijkjaar perspectief op een baan bij hun stageorganisatie

  3. Organisatie en aansturing

    Het centrum van kennis en innovatie van JBBR – verantwoordelijk voor interne opleidingen en trainingen – houdt nauw contact met docenten van de hogeschool. Gezamenlijk leggen zij verantwoording af aan een stuurgroep die twee keer per jaar bijeenkomt. De directeur van JBBR, de directeur van het Kenniscentrum Talentontwikkeling van Hogeschool Rotterdam en hun manager externe betrekkingen nemen hieraan deel.

  4. Aandachtspunten

    Voor studenten is het reflecteren op hun (aankomende) vak dankzij deze werkwijze stevig ingebed in de opleiding, het praktijkleerjaar en het afstudeeronderzoek. De uitdaging is nu om meer onderzoek te doen naar reflectie op de werkvloer en professionals in de organisatie daarin mee te nemen – met de leermogelijkheden die Hogeschool Rotterdam biedt.


Vragen of meer informatie?

Neem dan contact op met Huub Friele of Corstin Dieterich.