Direct naar inhoud

De Gezinsparaplu biedt ondersteuning voor pleegouders en gezinshuizen

"Pleegouders zijn geen zorgprofessionals, en hebben goede ondersteuning nodig"

Toen pleegmoeder Elisabeth een advertentie zag voor de Gezinsparaplu in Amersfoort, was haar interesse meteen gewekt. De Gezinsparaplu is een lokaal netwerk van pleeg- en steunouders en gezinshuizen, verenigd onder de vleugels van een parapluhouder. Onder de paraplu ondersteunen zij elkaar op een informele, ongedwongen manier. Bijvoorbeeld door ervaringen te delen in een appgroep, of door de kinderen een keer een middag op te vangen.

"Pleegouders krijgen weinig structurele aandacht binnen de bestaande pleegzorgorganisaties, terwijl hun welzijn direct effect heeft op de kinderen. Daarom is de Gezinsparaplu zo’n mooi initiatief: het is er in eerste instantie voor ons. Een paraplu waaronder we kunnen schuilen als dat nodig is, door elkaar een helpende hand of een luisterend oor te bieden."

Laagdrempelige hulp

Een belangrijk kenmerk van de Gezinsparaplu is dat het een laagdrempelige vorm van contact biedt, waardoor ouders makkelijker om hulp durven te vragen. Dit verlicht de druk op pleegouders en gezinshuizen, waarmee breakdowns binnen pleeggezinnen deels kunnen worden voorkomen.

Oprichter van de eerste Gezinsparaplu in Nederland (Leusden) is Henry Koopman:

"Pleegouders zijn geen zorgprofessionals, en hebben goede ondersteuning nodig. Tegelijkertijd durven zij problemen niet altijd aan te kaarten bij pleegzorgorganisaties, omdat ze zich dan gecontroleerd voelen. Het is daarom belangrijk om een netwerk te creëren van vertrouwelijkheid, waarin ze zich kwetsbaar durven op te stellen, en die hulp durven te vragen. Een lokaal netwerk van mensen die elkaar situaties vaak ook herkennen, werkt hierbij drempelverlagend."

De parapluhouder

De parapluhouder houdt het netwerk van de paraplu bijeen, breidt het uit en houdt het levend. Het is een ervaringsdeskundige met een pedagogische en/of hulpverleningsachtergrond, en een breed lokaal netwerk. Op basis van persoonlijk contact met de pleegouders kan de parapluhouder snel een inschatting maken van hun behoeftes, en helpen bij het vinden van eventuele ondersteuning. De parapluhouder kan hierbij aankloppen bij andere opvangouders in het netwerk. Of eventueel snel een link leggen met pleegzorgorganisaties als dat nodig is.

Uitrollen naar andere gemeentes

Nadat de eerste Gezinsparaplu’s zijn opgezet in Leusden en Amersfoort, is BSA Jeugdhulp bezig met het uitrollen van het concept naar het andere gemeentes in de regio. Projectleider hierbij is Carlos van Roon:

"Met het uitrollen van de Gezinsparaplu willen we de netwerken van en rond pleegouders en gezinshuisouders op een duurzame manier betrekken bij de pleegzorg. Je ziet toch vaak dat informele netwerken verwateren omdat ze afhankelijk zijn van de energie van individuen op een vrijwillige basis. De parapluhouder staat tussen dit soort netwerken en de professionele instanties in. De parapluhouder wordt persoonlijk aangesteld, krijgt een vergoeding, en staat in direct contact met de projectleider jeugdzorg en de gemeente. Zo hopen we een duurzame ondersteuning te bieden om informele netwerken optimaal te gebruiken."

Voor het opzetten van nieuwe Gezinsparaplu’s is goede ondersteuning nodig vanuit gemeentes, zowel financieel als voor de samenwerking tussen de lokale organisaties en de paraplu. Daarnaast vraagt de opzet ook om geduld, zegt Jan Terlouw, parapluhouder in Amersfoort:

"Het opzetten van een netwerk van een Gezinsparaplu is werk van de lange adem. Dat kun je niet voor een jaartje proberen en dan al beoordelen of het gelukt is. Vertrouwen tussen ouders moet groeien voordat zij volledige openheid durven te geven wanneer iets niet goed loopt binnen het gezin. Daaraan moet je langdurig bouwen."

Ter Lering en Inspiratie

  1. Over de eigen sector heen

    De Gezinsparaplu is een lokaal netwerk van pleegouders, steunouders, en gezinshuizen. Het richt zich op het ondersteunen van opvangouders. De paraplu biedt daarbij een aanvulling op het werk van pleegzorgorganisaties, die zich in eerste instantie richten op pleegkinderen. Door actief te investeren in de ondersteuning van pleegouders draagt de paraplu bij aan het voorkomen van breakdowns in pleeggezinnen en gezinshuizen. Daarnaast zet de Gezinsparaplu ook in op het vinden van nieuwe pleegouders. Parapluhouders kunnen mensen bij de paraplu betrekken als steunouder. Een pleegkind kan dan bijvoorbeeld wekelijks bij hen aanschuiven voor het eten. Zo kunnen zij ontdekken of het pleegouderschap iets voor hen is.

  2. Leidende principes

    De Gezinsparaplu is gebaseerd op het Mockingbird Family Model. Door een netwerk rond pleeg- en gezinshuisouders te organiseren, staan zij minder alleen in het opvoeden van kinderen met ingewikkelde problematieken, door te delen met ervaringsdeskundigen en vrijwilligers.

  3. Organisatie en aansturing

    De Gezinsparaplu functioneert als een relatief zelfstandig netwerk onder leiding van een projectleider die de verantwoording, doorontwikkeling en positionering regelt in contact met verschillende partijen. Op dit moment zijn er twee paraplu’s in Leusden en in Amersfoort. Het doel van BSA jeugdhulp is om in de regio Amersfoort 1 paraplu per 30.000 inwoners op te zetten. De parapluhouders zullen dan ook contact hebben met elkaar, en met BSA jeugdhulp. De Gezinsparaplu wordt financieel ondersteund door de gemeente.

  4. Aandachtspunten

    Het vinden van goede parapluhouders is een eerste aandachtspunt voor het succes van de Gezinsparaplu. Hiervoor is meer bekendheid bij pleegzorginstanties en bij pleegouders en gezinshuizen cruciaal. Deze bekendheid moet ook vergroot worden om ervoor te zorgen dat pleegouders en gezinshuizen de paraplu goed weten te vinden. Naast de rol van de projectleider ligt hier ook een rol voor de gemeente, om onderlinge verbanden te leggen en beschikbare communicatiekanalen te gebruiken om meer bekendheid te creëren.