Direct naar inhoud

Pedagogische medewerkers als vliegende keep in de klas

'Leerkrachten weten dat er een achtervang is als het met een kind even niet lukt'

Dani (12) zit in groep 8 van de Panta rhei, een school voor speciaal basisonderwijs (sbo) in Deventer. Soms wordt het hem in de klas allemaal even te veel. Te veel prikkels, te veel oplopende emoties. Als de leerkracht beseft dat Dani kalmeren én ondertussen de andere kinderen lesgeven praktisch onmogelijk is, dan komen meester Sebastiaan en meester Michel in beeld.

Pedagogisch medewerker Sebastiaan Middelburg vangt met zijn collega Michel Feller de kinderen op waar het even niet lekker mee gaat. Zoals soms Dani. Sebastiaan:

‘Soms is een luisterend oor voldoende, omdat kinderen even hun verhaal kwijt moeten. Of we gaan een potje voetballen met ze. Om stoom af te blazen. Wat wij doen is altijd maatwerk. Ook als er specifieke hulpvragen zijn, zowel bij de ouders als vanuit de school, kijken we wat we daarin kunnen betekenen. Zo was er een meisje die niet meer naar school durfde. Haar heb ik elke ochtend op de fiets opgehaald. Onderweg kletsten we wat. Het gevolg? Ze kwam kalm aan op het schoolplein en heeft geen dag onderwijs meer gemist. Voor leerkrachten is het onmogelijk om kinderen zo op te vangen als wij doen. Hun primaire focus is onderwijs geven. Zij hebben bovendien simpelweg de tijd niet om telkens weer dat stukje individuele aandacht te geven. Om te kijken waar het gedrag van een kind vandaan komt. Wij wel.’

Time-out plan

Schooldirecteur Joan Damen is blij met de inzet van de pedagogische medewerkers op haar school:

‘Sinds hun komst is er meer rust in de school. En hebben we minder uitval. Om te bepalen of een kind naar Sebastiaan of Michel toegaat, hanteren we een time-out plan. Dat hebben we in het leven geroepen, omdat we merkten dat kinderen er op aanstuurden om naar deze meesters te gaan. Zo fijn vinden ze het! Dankzij het time-out plan weet iedereen precies waar hij aan toe is. Lopen kinderen over? Dan gaan ze naar een stilteplek. Geeft dat onvoldoende resultaat? Dan komen de pedagogische medewerkers in beeld. Het doel is wel dat het kind weer terug begeleid wordt naar de klas. Want daar moet het onderwijs plaatsvinden. Leerkrachten weten nu dat er altijd een achtervang is als het met een kind even niet lukt. Voorheen ging dit ten koste van de uren van de intern begeleider, of zaten de kinderen bij de directeur of de administratie. Maar daar was eigenlijk geen ruimte om gesprekken met hen te voeren. Deden we dat wel, dan ging dat ten koste van de werkzaamheden die óók moesten worden gedaan.’

Spelletje kaarten of broodje hamburger maken

Dani (12) is blij dat hij op school terecht kan bij ‘zijn meesters’:

‘Ik word af en toe boos in de klas en dan kan ik wel een time-out gebruiken. Soms ga ik elke dag even naar meester Sebastiaan en meester Michel toe. Soms een paar dagen niet. Meestal gaan we iets doen, zoals een spelletje kaarten of een broodje hamburger maken. En we kletsen over hoe het thuis en op school gaat. Als je ergens mee zit, kun je dat altijd tegen hen zeggen. Je kunt ze vertrouwen. Als ik daarna weer naar de klas ga, voel ik mij een stuk fijner. De boosheid is weg.’

Ter Lering en Inspiratie

  1. Over de eigen sector heen

    De pedagogisch medewerkers laten zich door de gemeente als zzp’ers inhuren. De gemeente maakt op basis van een jaarlijks beslismoment subsidie hiervoor vrij. Twee maal per jaar volgt er een gezamenlijke evaluatie. Zo faciliteert de gemeente dat Panta rhei tijdens schooluren ondersteuning krijgt. De gemeente heeft inmiddels de opzet van dit project uitgebreid naar andere basisscholen.

  2. Leidende principes

    Door de pedagogische medewerkers wordt de school op meerdere vlakken ontlast: van de leerkracht die aandacht kan besteden aan de klas als geheel tot de directie die niet hoeft bij te springen als een kind een time-out nodig heeft. Een pedagogisch medewerker kan aandacht gegeven aan elk individueel kind in de klas die het moeilijk heeft. Hierdoor voelen zij zich veilig en kunnen zij zich verder ontwikkelen. Een goede afstemming tussen onderwijs en zorg is noodzakelijk, waarbij de zorg heel laagdrempelig wordt ingezet.

  3. Organisatie en aansturing

    De schooldirecteur stuurt de pedagogisch medewerkers aan. Als zij een kind bij zich krijgen omdat het in de klas niet meer gaat, kijken ze naar een oplossing. Daar betrekken zij de leerkracht bij. Deze heeft altijd de regie.

  4. Aandachtspunten

    Het is zaak om ervoor te zorgen dat kinderen zich niet expres zodanig gaan gedragen dat ze naar de pedagogisch medewerkers worden gestuurd. Daarom wordt aan de kinderen duidelijk gemaakt dat zij deze ondersteuning krijgen, omdat onderwijs volgen in de klas dat moment niet is gelukt. Meedoen met spelletjes in de klas is dan niet mogelijk.

Vragen of meer informatie:

Joan Damen | Panta rhei
info@pantarhei-sbo.nl

Beeld: Dani is niet de jongen op de foto.